WordPress

İçerik Yönetim Sistemi (CMS) Nedir?

[well]

Serinin diğer yazılarını okuyun:

Başlangıç

  1. İçerik Yönetim Sistemi (CMS) Nedir?
  2. WordPress Nedir?
  3. WordPress Codex
  4. WordPress Nasıl Kurulur?
    1. WordPress Kurulumu – Yerel Bilgisayar
    2. WordPress Kurulumu – Web

Orta

  1. WordPress Temel Özellikleri ve Dosya Yapısı
  2. WordPress Yönetimi – Bölüm 1
  3. WordPress Yönetimi – Bölüm 2
  4. WordPress Yönetimi – Bölüm 3

[/well]

İnsanlığın tarihi gelişiminde iletişimin ve iletişim araçlarının yerini ve önemini anlatmaya kelimeler yetmez, zaten tekrar da istemez. İletişimin temel unsurlarından biri de bilindiği üzere ki iletidir. 

Yazının içeriği temelde ileti kelimesinden hareketle, temel unsurlar üzerinden yola çıkıp İçerik Yönetim Sistemi kavramının doğuşunu, gelişimini ve önemini anlatmak üzerinedir. Belki “alıcı”, “taşıyıcı”, “hedef” gibi kelimeri göremeyebilirsiniz fakat zaten bunları yaşadığınızı unutmayın…

Mitolojide Güneş Tanrısı: RA

Günyüzüne çıkmış eski yazıtları, lahitleri incelediğinizde göreceğiniz şey genelde belli belirsiz ya da geometrik şekillerdir. Bunun sebebi de tabii ki o dönemde insanoğlunun henüz yazıyı bulamamış (keşif, icat vs. değil, dikkat!) ya da farkedememiş olmasıdır. Çok hoş bir tezattır ki insan, kendinde bulduğu kuvvetle yine kendi ihtiyacını giderecek, tüm farkındalık ve yeteneklerle donatılmış ve sonuç olarak yazıyı bulmuştur.

Peki, yazıyı buldu da nereye yazıyordu, biz bu RA’yı nasıl öğrenebildik?

Yazının bulunmasından sonra, insanoğlu yazıyı dağa, taşa, toprağa yazmaya başladı. Belki uzun bir süre böyle gittikten sonra “artık yeter!” diyenler galip geldiler ve sonunda doğaya yazmak yerine, doğadan türettikleri bir cisime yani, kağıda yazmaya başladılar.

İşin Rengi Değişiyor!

Bu süreç o kadar gelişiyor ki artık “kitap” kavramı da ortaya çıkmış oluyor ve tabii ki işin ticareti de fakat konumuz para değil 🙂 İşin rengi uzun bir dönem sonra yaklaşık olarak 20. yüzyıl sonlarında değişmeye başlıyor çünkü, insan ırkına artık herşey eksik ve heryer dar gelmeye başlıyor.

Yıllar, asırlar öncesinden daha “kağıt” nedir bilmezken, artık kağıtları biryere sığdıramayan insan, milyonlarca kağıt parçasının (içindeki bilginin) sığabileceği bir makine geliştiriyor; Bilgisayar.

Ne zaman ki iş bilginin sayılmasına geldi; filmin eğlenceli kısmı işte o zaman başladı.

Ve İnsanoğlu Oturum Açtı

ABD Savunma Bakanlığı’nın bir projesi olarak internet altyapısı oluşturuldu, daha sonra çeşitli firmalar aracılığı ile tüm insanlığın hizmetine sunuldu. Daha sonra CERN deneyleri kapsamında veri alış-verişini kolaylaştırmak, daha hızlı analiz yapmak ve buradan elde edilen dosyaları paylaşmak, erişilebilirliğini kolaylaştırmak adına HTML geliştirildi. 

Görüldüğü üzere yüzyıllar süren bir evrilme sonucu bugün insanlık, kağıttan çok gerçek hayattan “gerçeklenmiş” kağıt üzerinde yani, bilgisayar ortamında iletişimini sağlıyor.  Bu gelişim öylesine bizden oldu ki hemen hemen her gün e-posta yazıyor, kelime işlemci programlarında makaleler yazıyor, ufak not defterleri programlarında ise notlar alıyor ve bunları mekân gözetmeksizin paylaşıyoruz.

WWW standardizasyonu ve HTML’in gelişmesi ile artık insanlar (isteyerek ya da istemeyerek), kendilerini daha rahat ifade edebilir ve kendilerini daha çok kişiye tanıtabilir hale gelmişlerdi. 

Peki, tüm bu işleri kolaylaştıran bir yardımcınız olsa, sizin yazdığınız tüm içerikleri, seçtiğiniz biçimde, olduğu gibi kaydedip tüm herkese gösterse, hatta tüm bunları yine seçtiğiniz kategorilerle ilişkilendirse, bunları sizin istediğiniz ve adını yine sizin belirlediğiniz bir sayfada derleyip toplasa, nasıl olurdu? Sorunun cevabı çok basit; Tabii ki harika olurdu!

CMS – Content Management System (İçerik Yönetim Sistemi)

İçerik, TDK’nın verdiği bilgilere göre birden fazla anlama gelmektedir. En yaygın olarak bilineni; muhteva, bir diğer anlamda ise de “Sözlü veya yazılı anlatımda verilmek istenen öz, düşünce, duygu ve imgelerin bütünü

İçerik Yönetim Sistemi de Wikipedia’daki bilgiye göre; “İçerik yönetim sistemi, ortak çalışma gerektiren ortamlardaki iş akışını yönetmeyi sağlayan işlemler bütünüdür. Bu işlemler manuel veya bilgisayar tabanlı olabilir.” anlamında bilinmekte ve kullanılmaktadır.

En önemli özelliklerinden biri de CMS (İYS)’nin içerisinde verinin, herhangi bir şey olabilmesidir. Örneğin; fotoğraflar, resimler, videolar, müzikler, dokümanlar vs. birçok belge olabilir. CMS (İYS) en temelde veriyi kaydetmek, yönetmek, kontrol etmek, gözden geçirmek ve nihayetinde ise yayınlamak işlemlerini yapmaktadır.

İçerik yönetim sistemi ilk başlarda web sitesi hazırlama ve yönetme işlemleri için kullanılsa da bu fikirin bir “piyasa” yapabileceği ve vazgeçilmez olacağına ancak 1995 yılında CNET firmasının kendi CMS yazılımını kodlamak istemesiyle farkına varılacaktır. O günden itibaren CMS (İYS) sistemleri büyük bir pazar haline gelmiş, birçok firma tarafında onlarca küresel ve/veya yerel sistemler türetilmiştir.

İçerik yönetim sistemlerinin altyapısında, yapacağı işi tanımlayan bazı temel özellikler mevcuttur. Bunlar;

  • Kullanıcı Yönetimi
    • Üye Hesapları
    • Yetki Yönetimi
    • Rol Tabanlı İzin Sistemi
  • İçerik Yönetimi
  • İletişim Yönetimi
  • Raporlama ve Analiz
  • Verimlilik
  • Güvenlik
  • Esneklik
  • Performans
  • Basit Arayüz

şeklinde sıralanabilir. Kulanıcı Yönetimi kısmında sisteminiz üzerinde ortamınıza içerik sağlayacak (siz dahil) üyelerin yetkilendirilmesi, profillerinin yönetilmesi işlemleri yapılmakta; İçerik Yönetim kısmında ise yaşam döngüsünde var olan tüm işlemlerin gerçekleştirilmesi işlemleri yapılmaktadır. İYS yaşam döngüsü ise aşağıdaki şekilde gösterilmiştir.

CMS Life Cycle  - İYS Yaşam Döngüsü

CMS Life Cycle – İYS Yaşam Döngüsü

Sık Kullanılanlar

Piyasaları da canlandırdıysak artık rekabetin arttığını gözlemleyebiliriz. Şahsen en sevdiğim nokta CMS (İYS) yazılımlarının evrensel genişlikte OpenSource (Açık Kaynak) felsefesi ile geliştirilmesidir. Bu sayede siz de sistemlere ekleme yapabiliyor, kendinize göre güncellemeleri kolaylıkla uygulayabiliyorsunuz.

Piyasada var olan (forum sistemleri de dahil) birçok yazılım CMS (İYS) konusunda oldukça iyidir. Bunları sıralayacak olursak en revaçta isim olarak WordPress gözümüze çarpacaktır. Daha sonra ise Joomla, Drupal, SMF, vBulletin, PHP-Nuke gibi örnekler sırasıyla devam edecektir.

Sonuç

CMS (İYS) kavramını sosyoloji ve psikolojik olarak ele aldık ve gelişiminden günümüze kısaca bahsettik. Sıradaki yazımızda, dünyanın en popüler içerik yönetim sistemi olan WordPress’e adımımızı atmış olacağız ve derinlemesine bu sistemi inceleyeceğiz.

Unutmayın; Hiçbir hayal, gerçek hayata gerçeklenmeden gerçeklenmez!

[well]Serinin ikinci yazısı: WordPress Nedir?[/well]